Een ontspannen duurloop door het bos, een trailrun over smalle paadjes of een warming-up in hoog gras: heerlijk. Maar juist daar liggen teken op de loer. Zeker in het voorjaar en de zomer krijgen veel hardlopers ermee te maken.
Teken zijn kleine parasieten die eruitzien als bruin-zwarte spinnetjes tussen de 1 en 3 mm groot. Ze komen vooral voor in bossen en velden in de periode maart tot november. De teek hecht zich vast in de huid en zuigt zich vol met bloed. Na ongeveer vijf dagen hebben ze zich volgezogen en laten ze los.
Een tekenbeet op zichzelf is meestal onschuldig, maar soms draagt een teek de bacterie Borrelia burgdorferi met zich mee. Wanneer deze bacterie door de teek wordt overgedragen, kan die de ziekte van Lyme veroorzaken. Een besmetting met deze bacterie kun je herkennen aan een rode kring of vlek rond de tekenbeet. Je krijgt vaak ook griepachtige symptomen zoals hoofdpijn, stijve nek, koorts en vermoeidheid. Snel en goed handelen is daarom belangrijk.
Waar moet je op letten?
Teken zitten vooral in bossen, duinen, heidegebieden, hoog gras, struiken en bladeren. Ze laten zich niet uit bomen vallen, zoals vaak gedacht wordt, maar kruipen vanaf lage begroeiing omhoog en hechten zich vast wanneer je langsloopt.
Controleer jezelf na het hardlopen
Heb je buiten gelopen? Check dan na afloop altijd je lichaam. Teken houden van warme, vochtige plekjes zoals de knieholtes, liezen, oksels, achter de oren, de nek en de haargrens en onder sportkleding of compressiekleding.
Ook handig: controleer direct je hardloopkleding, sokken en schoenen.
Hoe verwijder je een teek?
Zie je een teek zitten? Verwijder hem dan zo snel mogelijk. Hoe korter de teek vastzit, hoe kleiner de kans op besmetting. Gebruik hiervoor een puntig pincet of een speciale tekenverwijderaar. Pak de teek zo dicht mogelijk op de huid vast en trek hem rustig recht omhoog. Niet draaien en vooral niet platdrukken. Gebruik vooraf géén alcohol, olie of zeep. Hierdoor kan de teek juist meer bacteriën afscheiden. Ná het verwijderen van de teek dien je het bijtwondje goed te ontsmetten en te controleren. Was vervolgens je handen en noteer de datum en de plek van de beet. Eventueel kun je met een watervaste stift een cirkeltje om de bijtplek op je huid zetten. Ontsmet het wondje. Houd de huid daarna enkele weken goed in de gaten.
Wat is de ziekte van Lyme?
De ziekte van Lyme is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de Borrelia burgdorferi-bacterie die sommige teken bij zich dragen. Niet elke teek is besmet en niet elke tekenbeet leidt automatisch tot Lyme, maar het is wél belangrijk alert te zijn op klachten. Het bekendste signaal is een rode kring of vlek die groter wordt rondom de plek van de beet. Dit ontstaat vaak binnen enkele dagen tot weken. Maar soms zijn er eerst andere klachten, zoals vermoeidheid, spier- en gewrichtspijn, hoofdpijn, koorts en/of een grieperig gevoel.
Wanneer Lyme niet op tijd behandeld wordt, kunnen er langdurige klachten ontstaan aan gewrichten, zenuwen of het hart. Gelukkig geldt: hoe sneller je erbij bent, hoe beter Lyme te behandelen is.
Wanneer moet je contact opnemen met de huisarts?
Neem contact op met de huisarts bij:
een rode kring of uitbreidende rode vlek
griepachtige klachten na een tekenbeet
koorts
spier- of gewrichtspijn
onverklaarbare vermoeidheid
Twijfel je? Neem dan liever wel dan niet contact op met de huisarts!
Extra tips voor hardlopers
Loop je vaak in natuurgebieden? Dan kun je jezelf extra beschermen:
draag hoge sokken of lange tights tijdens trailruns
gebruik eventueel een insectenmiddel met DEET
blijf zoveel mogelijk op de paden
douche en controleer jezelf en je loopmaatje direct na afloop
Voor veel lopers hoort buiten trainen bij vrijheid en ontspanning. Met een simpele check na je training houd je dat ook veilig.
