Hardlopen en hoofdpijn

Voorkomen is beter dan genezen

Om hoofdpijn tegen te gaan is het belangrijk dat je genoeg drinkt. Niet alleen de hoeveelheid is van belang, ook wát je drinkt. Water plas je gelijk weer uit. Kies liever voor isotone-sportdrank, dit is zo samengesteld zodat het lichaam het vocht makkelijker opneemt.

Volg je dorstgevoel

Wat is genoeg drinken? Als stelregel kun je hanteren dat je voor een training of wedstrijd geen dorstgevoel meer hebt en dat de urinekleur licht is. Tijdens een inspanning van langer dan een uur kun je het beste je dorstgevoel volgen en drinken zoveel als goed voelt. Je moet in ieder geval proberen niet meer dan 2-3 % van je lichaamsgewicht aan vocht kwijt te raken. Hoe groter het vochtverlies hoe langer het herstel hiervan zal duren. Dit kan 24 tot 48 uur duren.

Uitdroging

Als je na een training of wedstrijd ziet dat de kleur van je urine erg donkergeel is, dan is de kans groot dat de hoofdpijn wordt veroorzaakt door te weinig drinken. Dat is een van de tekenen van beginnende uitdroging.

Inspanningsgebonden hoofdpijn

Naast vochtverlies bestaat ook nog een andere oorzaak van hoofdpijn, gerelateerd aan fysieke inspanning. Deze 'primaire inspanningshoofdpijn' treedt met name op bij vrouwen. Daarnaast zijn er natuurlijk nog neurologische oorzaken zoals een soort migraine-achtige variant die wordt uitgelokt door inspanning.

Hoe komt het?

Inspanningsgebonden hoofdpijn is onschuldig, maar kan wel flink het plezier van de sporter bederven. Het mechanisme achter deze hoofdpijn is niet bekend. Een van de vele theorieën is dat de drukverhogingen, die in de buikholte en de borstkasholte ontstaan door de snellere en diepere ademhaling tijdens inspanning, uiteindelijk via het hart ook een hogere druk in de hersenvaten veroorzaakt. Het beschermende mechanisme van de hersenen wat deze drukverhogingen in de hersenvaten moet opvangen werkt bij sommige mensen minder goed. Dit is onder andere gebleken uit onderzoek met patiënten met migraine. Mogelijk zorgt het falen van dit mechanisme ook voor inspanningshoofdpijn.

Hoe herken je het?

Symptomen van primaire inspanningshoofdpijn zijn: het ontstaan van hoofdpijn tijdens of enkele uren na het sporten, die meestal binnen 24 uur weer verdwijnt. De hoofdpijn beperkt zich meestal niet tot één zijde van het hoofd en is bonzend van aard. Er zijn geen andere verschijnselen zoals lichtflitsen, braken, etc. Het vermijden van inspanning kan de hoofdpijn doen voorkomen. Bekende uitlokkende factoren zijn sporten in warm weer en sporten op hoogte.

Zo ga je ermee om

Sommige sporters merken dat ze minder last hebben bij bijvoorbeeld wielrennen dan bij een sport met veel schokbelasting zoals hardlopen. Dus veranderen van sport kan mogelijk een oplossing zijn. Maar als je toch ontzettend graag door wilt gaan met hardlopen, dan kun je medicatie proberen. Er bestaat een medicijn dat, wanneer deze voor het sporten wordt ingenomen, de hoofdpijn vaak kan voorkomen. Doordat men met de medicatie weer kan gaan trainen volgens plan zal doorgaans de conditie verbeteren en kan men uiteindelijk weer met de medicatie stoppen.

Ook het gericht verbeteren van de basisconditie (duurcapaciteit) kan voor minder aanvallen van inspanningshoofdpijn zorgen, doordat een bepaalde inspanning als minder intensief wordt ervaren. Een inspanningstest bij de sportarts kan uitwijzen op welke hartslag je het beste kunt trainen.

Als je vermoedt dat je mogelijk last hebt van deze primaire inspanningshoofdpijn, kun je een sportarts raadplegen.

Migraine

Bij migraine heb je last van hevige kloppende hoofdpijn. Een aanval kan lang aanhouden: 4 tot maximaal 72 uur. De hoofdpijn gaat gepaard met misselijkheid en overgevoeligheid voor licht en geluid. Migraineklachten zorgen ervoor dat je niet je dagelijkse dingen kunt doen. 

Sporten helpt

Er wordt nog veel onderzoek gedaan naar de migraine. Uit verschillende wetenschappelijke studies blijkt dat sport en bewegen een positieve bijdrage kan leveren aan het ziekteproces bij migraine. Wetenschappers die zich in deze aandoening hebben verdiept concluderen dat het mogelijk is dat sport de intensiteit van de hoofdpijn en het aantal aanvallen wordt verminderd. Sport heeft vooral een goed effect op je humeur als je migraine hebt.

Duursport

Als je weet dat je migraine hebt, kun je gewoon blijven sporten. Vooral duursporten als hardlopen worden als geschikt gezien. Je moet er dan wel rekening mee houden dat het om duursport op matige intensiteit gaat. Sprinten is minder geschikt, net als sporten op grote hoogte en diepte. Hierbij is de kans groter dat je een aanval uitlokt.

Voorzorgsmaatregelen

Ook met migraine kun je dus veilig blijven hardlopen. Het is daarbij wel belangrijk dat je weet wat bij jou een aanval uitlokt. Afhankelijk van die triggers kun je de volgende voorzorgsmaatregelen nemen:

Schaduwen

Zijn flikkerende lampjes jouw trigger? Dan is bijvoorbeeld hardlopen over een klein bospaadje geen goed idee. De zon kan schaduwen op het pad werpen die jouw hoofdpijn kunnen uitlokken;

Felle zon

Krijg je vaak een migraine aanval door de zon? Bedek je hoofd dan met een petje of zorg dat je niet in de felle zon loopt.

Uitdroging

Is jouw trigger uitdroging, let er dan extra goed op dat je voldoende drinkt. Drinken is sowieso goed voor en tijdens het sporten. Zorg dat je goed gehydrateerd blijft en kijk uit met sportdrankjes waar mogelijk cafeïne in kan zitten.

In zeldzame gevallen kan hoofdpijn tijdens en na inspanning een uiting zijn van een ernstig probleem in het hoofd (zoals een tumor of een vaatafwijking) of zelfs een hartaandoening. Om ernstige oorzaken uit te sluiten, is het raadzaam om een arts te bezoeken als je regelmatig last hebt van hoofdpijn na het hardlopen. Met name sporters waarbij de hoofdpijn zich voor het eerst voordoet op latere leeftijd (> 40 jaar), die niet binnen 24 uur verdwijnt en die andere klachten hebben van het zenuwstelsel, moeten zich laten nakijken.