Onderhoud en levensduur: zo gaan je hardloopschoenen lang mee

Wanneer zijn schoenen versleten?

Het meest makkelijke antwoord op deze vraag is: ‘als er een gat in zit’ of ‘als de zool versleten is’. Klinkt super logisch, maar vaak zijn je schoenen al versleten voor de tekenen daarvan aan de buitenkant zichtbaar zijn. Het bovenwerk of de slijtzool van je schoenen kan er nog prima uitzien, terwijl de middenzool (de demping) eigenlijk al helemaal af is.

Wanneer dat moment daar is, verschilt per type schoen. De meeste duurloopschoenen zullen het zo’n 600-800 kilometer volhouden, afhankelijk van het type loper dat je bent. Typische wedstrijdschoenen met een carbonplaat zijn al veel eerder afgeschreven, omdat de carbonplaat zijn kracht verliest: meestal na zo’n 300 tot 350 kilometer (maar sommige al eerder). Temposchoenen met reactiever foam in de tussenzool of een nylonplaat vallen daar een beetje tussenin. Daarvoor zou je 400 kilometer aan kunnen houden.

De makkelijkste manier om dat bij te houden, is door je schoenen te registreren in een app als Strava en deze aan elke wedstrijd of training die je erop loopt te koppelen. Vervolgens geef je in de app aan dat je een seintje wilt krijgen als de schoen een bepaald aantal kilometer gehaald heeft, en je weet wanneer je naar een ander paar moet gaan uitkijken. Stel dat in op zo’n 50 tot 100 kilometer voor de daadwerkelijke limiet van je schoen, zodat je voeten kunnen wennen aan de nieuwe schoenen terwijl je de oude schoenen langzaam uitfaseert. Je kunt dit natuurlijk ook zelf bijhouden.

Een andere manier om te testen of je schoenen versleten zijn, is door de schoen op de grond te zetten, de binnenzool eruit te halen en met een vinger in het midden van de schoen recht naar beneden te duwen. Veert de middenzool soepel terug? Dan kun je er nog wel even mee verder. Heb je het gevoel dat de zool vooral hard aanvoelt en weinig reactie geeft, dan kun je ervan uit gaan dat je schoen versleten is en kun je deze beter vervangen.

Goed onderhoud verlengt de levensduur

Hoe lang een hardloopschoen precies mee gaat, is dus deels afhankelijk van het type schoen. Maar gelukkig kun je ook zelf veel doen om de levensduur van je schoenen te maximaliseren. Het zal vast geen verrassing zijn dat vocht, zout, zand en ander vuil ervoor zorgen dat je schoenen sneller slijten. Zand gaat bijvoorbeeld op een gegeven moment schuren. Zout (van je zweet of van de weg als je in de winter loopt) bijt in het materiaal waarvan je schoenen gemaakt zijn. En vocht zorgt ervoor dat dit materiaal op den duur slapper wordt, vooral als je je schoenen slecht laat drogen.

Het loont dus best wel om je schoenen zo nu en dan te wassen. Dus hup, in de wasmachine ermee! Toch? Nou, doe dat maar niet. Hoewel dit de makkelijkste manier lijkt om je schoenen weer schoon te krijgen, is de wasmachine zo’n beetje de grootste nachtmerrie van je trouwe hardloopmaatjes. De lijm waarmee je schoenen bij elkaar gehouden worden, wordt namelijk door het wasproces in de machine aangetast waardoor je schoenen eigenlijk alleen maar sneller slijten. Er zit dus niets anders op dan ze met de hand een flinke poetsbeurt te geven.

Gelukkig is dat vrij eenvoudig: neem een teil lauw water met een beetje zeep, een afwasborstel (of iets vergelijkbaars) en eventueel een kleinere borstel als je écht een grondige schoonmaak wilt doen. Vervolgens haal je de veters (die kun je overigens wel in een waszakje in de wasmachine wassen, maar op een kouder programma) en de binnenzool uit je schoenen. De binnenzool kun je schoonschrobben met een kleinere borstel en onder de kraan afspoelen.

Nu je de veters en binnenzolen hebt verwijderd, haal je met de afwasborstel het grootste vuil van de buitenkant. Vooral de slijt- en de middenzool kun je met gemak aan een flinke schrobbeurt onderwerpen. Neem voor het bovenwerk een kleiner en zachter borsteltje en ga iets voorzichtiger te werk. Met name schoenen met een zachter bovenwerk dat veel mesh bevat zijn kwetsbaarder voor hardere borstels. 

Vergeet ook niet de binnenkant van je schoenen te controleren. Onder de binnenzool kan namelijk makkelijk zand achterblijven. Daarnaast blijft er altijd wat zweet in je schoenen achter dat zich door je sokken naar buiten heeft gewerkt. Ook hiervoor kun je de kleinere borstel gebruiken en de schoen naspoelen onder de kraan.

Laat je schoenen vervolgens goed drogen, maar leg ze niet op de verwarming. Net als het warme water uit de wasmachine kan de warmte van de radiator de lijm van je schoenen aantasten. Zet ze liever buiten op een droge, schaduwrijke plek met een prop kranten erin. Zorg dat ze niet in de felle zon staan, want ook UV-straling tast het materiaal en de lijm aan. Een bijkomend voordeel van krantenpapier is dat het ook geurtjes opneemt, dus mocht er nog een zweetluchtje achtergebleven zijn dan is dat ook meteen weg.
Een andere manier om je schoenen goed en grondig te drogen is door ze op een speciale elektrische schoenendroger te zetten. Deze kun je daarnaast ook gebruiken als je een keer door een fikse regenbui hebt gelopen, of erge zweetvoeten hebt gehad. Zo zijn je schoenen niet alleen weer droog voor je volgende training, maar ook geurvrij.

Do's & don'ts

Met een wasbeurt op zijn tijd kun je de levensduur van je schoenen flink verlengen. Wil je echt het maximale uit je schoenen halen, maar niet het risico lopen op blessures? Check dan deze do’s & don’ts eens.

• Afwisselen: Loop je meerdere keren in de week hard? Overweeg dan eens een tweede of derde paar schoenen aan te schaffen. Zo krijgen je schoenen de kans om goed te luchten, te drogen en te herstellen van je training. Dat laatste klinkt gek, maar het foam in de middenzool heeft tenminste 24 uur nodig om zijn originele vorm terug te krijgen. Loop je dus op opeenvolgende dagen en heb je maar één paar schoenen, dan bestaat de kans dat deze sneller slijten omdat het foam 'uitgeput' raakt.
• Frisse geur: Er zijn weinig dingen zo vervelend als stinkende schoenen. Maar helaas is dat met sportschoenen ook niet helemaal te vermijden. Plaats daarom na je training speciale geurzakjes of geurverfrissers in je schoenen. Gegarandeerd dat ze de volgende dag weer fris ruiken.
• Bovenwerk beschermen: Borstel zand liever uit het bovenwerk dan dat je je druk maakt om de slijtzool. Onder je schoenen kan zand niet zoveel kwaad, maar in het bovenwerk of onder je binnenzool kan zand gaan schuren, waardoor het materiaal sneller slijt.
• Luchten: Haal je binnenzool af en toe een nachtje uit je schoenen om deze en de binnenkant van je schoenen goed te laten luchten.
• Gebruik: Gebruik je schoenen waar ze voor bedoeld zijn. Lichte temposchoenen slijten logischerwijs sneller als je ze ook voor al je duurlopen gebruikt. En het noppenprofiel van je trailrunschoenen zal sneller slijten als je er veel op een harde ondergrond mee loopt.
• Luister naar je lichaam: Typische pijntjes die schoenafhankelijk lijken, maar die je eerst niet had op die schoenen, zijn een teken van slijtage. Heb je bijvoorbeeld ineens meer last van je kuiten op je vertrouwde hardloopmaatjes dan je voorheen had? Dan zit er niets anders op dan je schoenen hun welverdiende pensioen te gunnen.