Gezondheid

Veel hardlopers zorgen opvallend slecht voor hun voeten, valt sportarts en medisch expert van hardlopen.nl Mirjam Steunebrink op in haar dagelijkse praktijk. Daarom deze week adviezen voor een proactief voetbeleid.

Allereerst: dagelijks goed wassen, maar niet te veel zeep gebruiken, want daardoor verstoor je de bacteriebalans. En verwen je voeten geregeld met een lekkere voetzalf. Dat wordt vaak vergeten terwijl juist die voeten ons overal brengen waar wij lopers zo graag willen zijn!

 

Blaren

Als het goed is zit er eelt op die plekken van je voetzolen die aan frictie onderhevig zijn. Het werkt als een soort stootkussen en voorkomt dat de huid eronder beschadigd raakt. Maar als je plotseling veel meer kilometers gaat maken of nieuwe schoenen hebt gekocht, kan de huid onder het eelt toch stuk gaan. Er ontstaat dan een blaar of een bloedblaar onder de eeltlaag. Ik adviseer altijd om die door te prikken met een steriele naald. Wel eerst even insmeren met jodium en na het prikken tijdelijk inpakken in steriel gaas. Dan ben je van de pijn af, kunt weer lopen en het weefsel zal zich vanzelf herstellen. Natuurlijk zijn er allerlei tactieken om blaarvorming te voorkomen. Zorg dat je schoenen en vooral de zooltjes perfect zitten. Gebruik naadloze sokken. Smeer op plekken waar extra wrijving ontstaat en waar je nog geen eelt hebt altijd wat vaseline of breng daar een blarenpleister aan. En verder: bezoek af en toe eens een pedicure. Eelt is functioneel, maar het komt je loopcomfort ten goede als je overtollig eelt af en toe laat verwijderen. Pedicures zijn er beslist niet alleen voor ouderen en zieken.

Blauwe teennagel

Een blauwe teennagel ontstaat doordat een teen tegen de neus van de schoen drukt, bij een te krappe schoen, of er tegenaan stoot, bij een te ruime schoen. Het gevolg van de ongewenste belasting is een beschadiging van de nagelplaat en het nagelbed. Tussen de twee verzamelt zich bloed, de druk loopt op en dat kan in dat bijzonder zenuwrijke gebied gemeen zeer doen. De pijn kan zo erg zijn dat je de teen er af zou willen hakken. Niet doen. Verhit een stevige naald in een niet roetende vlam. Boor die met een draaibeweging voorzichtig door de nagel, tot het opgehoopte bloed eruit kan. Op dat moment ben je bevrijd. Neem daarna een voetbadje met soda.

Ingegroeide teennagels of een loslatende nagel

Andere problemen aan de teennagels zijn een ingegroeide teennagel of een loslatende nagel. Wrijving of druk in je schoenen of sokken kunnen hiervan de oorzaak zijn. Je kunt dit voorkomen door voor voldoende teenruimte te zorgen in je schoenen. Zeker bij wedstrijdschoenen is dit een gevaar, deze schoenen zijn vaak krapper aan de voorkant. Hou daar rekening mee als je die koopt.

Scherpe randjes

Wat ook vervelend kan zijn: te scherpe hoekjes aan je teennagels. Als je tenen tijdens een lange duurloop of wedstrijd dan naar elkaar toe kruipen, maken die hoekjes kleine sneetjes aan de binnenkant van je teen. Je kunt dit voorkomen door je teennagels regelmatig bij te knippen. Hou ze kort en recht en vijl ze eventueel nog een keertje bij.

Voetschimmel

Bijna dertig procent van de lopers heeft er geregeld last van. Het begint doorgaans tussen de kleine teen en de ‘ringteen’. Eerst jeukt het, dan gaat het branden, vervolgens hangen de velletjes erbij. Het gaat zelden vanzelf weg. Voetschimmel wordt veroorzaakt door sporen van dermatofyten, die zich prettig voelen in vochtige huidplooien en zich daar snel vermenigvuldigen. Je kunt die sporen nauwelijks ontwijken, maar het helpt om in vochtige ruimtes badslippers te dragen en om je voeten altijd goed droog te houden, dagelijks schone sokken aan te trekken en thuis zo veel mogelijk op blote voeten te lopen. Wissel zo mogelijk ook geregeld van schoenen. Als je het oploopt, moet je de aangedane plek en omliggende huid twee à drie weken behandelen met terbinafine of ictraconazol, een schimmeldodende stof die verkrijgbaar is als spray en zalf. Je schoenen kun je behandelen met een poeder. Stop niet zodra de symptomen verdwijnen, want schimmels kunnen ‘onderduiken’. Alleen een langdurig bombardement leidt tot volledige eliminatie. Ga als het ondanks behandeling niet overgaat of als de voetschimmel vaak terugkeert even naar de huisarts.

Kalknagel

Een kalknagel is een uit de hand gelopen voetschimmelinfectie, die via de lokale bloedvoorziening tot in de nagel is doorgedrongen. Het ziet er niet prettig uit en het kan hinderlijk zijn bij het lopen, omdat de nagel zijn taaiheid verliest. Kalknagels zijn lastig aan te pakken, omdat het een systemische infectie betreft. Dat wil zeggen dat ziektekiem via de bloedbaan wordt aangevoerd. In eerste instantie proberen we de schimmel te doden met een plaatselijk aangebrachte vloeistof, zeg maar een soort nagellak. Als langdurige plaatselijke behandeling geen effect sorteert, kunnen we een kuur nystatine overwegen. Dat is een schimmeldoder in tabletvorm. We zijn een beetje terughoudend met deze medicatie, vanwege de potentiële nadelige effecten voor de lever.

Voetwratten

Voetwratten komen om onbekende redenen voornamelijk voor bij jonge mensen. Net als gewone wratten zijn ze een gevolg van een virusinfectie. Ze zijn ontzettend hinderlijk voor een loper, want de voetzool is bezaaid met zenuwuiteinden en kleine verdikkingen doen dus behoorlijk pijn. Hoewel ze na verloop van tijd meestal vanzelf verdwijnen, kun je voetwratten beter even laten aanstippen met koude stikstofdoor de huisarts. Dan ben je er vaak meteen vanaf.

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij Martini Sportmedisch Centrum in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.