Zwerfafval tijdens een marathon: zo loop je met minder afval

Lysanne
Lysanne Wilkens Donderdag, 15 oktober 2026
Zwerfafval tijdens een marathon: zo loop je met minder afval

Duizenden hardlopers, duizenden bekertjes en talloze lege gelverpakkingen. Na een marathon blijft er soms een flinke hoeveelheid afval achter op het parcours. Hoe voorkom je dat jouw race bijdraagt aan zwerfafval? Met een paar slimme keuzes kun je als loper al verschil maken.

Tijdens een hardloopevenement ben je zo gefocust op je tempo, de kilometers die voor je liggen en de energie die je onderweg nodig hebt, dat je er misschien niet bij stilstaat hoeveel afval je produceert. Je neemt een slok water bij een verzorgingspost, trekt een gelletje open en richt je blik weer op de finish. Maar wat doe je met het lege bekertje of de verpakking? Gooi je die snel op de grond om geen tijd te verliezen, of neem je het afval mee tot je het netjes kunt weggooien?

Bij een groot hardloopevenement loopt de hoeveelheid afval al snel op. De TCS Amsterdam Marathon telt bijvoorbeeld bijna vijftig duizend deelnemers aan de hele en halve marathon. Als iedere loper meerdere bekertjes en gelverpakkingen gebruikt, levert dat al gauw een grote berg afval op. Ondanks de afvalbakken langs het parcours en schoonmaakteams om het afval na afloop weer op te ruimen, blijft er vaak toch een hoop zwerfafval achter.

Waarom is zwerfafval een probleem?

Lege gelverpakkingen, plastic flesjes en bekertjes zijn niet alleen een rommelig gezicht. Plastic dat in bermen of sloten terechtkomt, breekt niet zomaar af. Het kan uiteenvallen in kleinere deeltjes, waaronder microplastics, die moeilijk op te ruimen zijn. Ook dieren kunnen plastic inslikken. Papieren bekertjes zijn niet automatisch milieuvriendelijker. Veel bekers hebben een dunne kunststof coating om ze waterdicht te maken. Daardoor zijn ze niet altijd eenvoudig te recyclen of af te breken.

5 tips om met minder afval een marathon te lopen

Natuurlijk is het begrijpelijk dat je tijdens een wedstrijd gefocust bent op je prestatie. Je wilt je ritme vasthouden en geen onnodige tijd verliezen. Toch is het belangrijk om je afval op de juiste plek weg te gooien. En veel extra tijd hoeft dat niet te kosten. 

  1. Neem je eigen drinkfles of beker mee
    Met een drinkgordel of drinkvest kun je bij wedstrijden zelf je drinken meenemen. Zo maak je niet alleen minder afval, maar ben je ook minder afhankelijk van de verzorgingsposten. Een andere optie is een opvouwbare herbruikbare beker die je bij een verzorgingspost kunt vullen.
     
  2. Gooi lege gelverpakkingen niet in de berm
    Een lege gelverpakking is klein en lijkt onschuldig, maar duizenden verpakkingen vormen samen een flinke afvalstroom. Stop de verpakking terug in je broekzak of in een vakje van je hardloopvest. Een klein afvalzakje kan handig zijn om te voorkomen dat de verpakkingen aan je kleding blijven plakken.
     
  3. Plan je voeding rondom de verzorgingsposten
    Weet je ongeveer waar de verzorgingsposten en afvalzones liggen? Houd daar dan rekening mee bij het openen en gebruiken van je gels. Neem je een gel vlak voor een afvalzone, dan kun je de verpakking kort daarna weggooien. 
     
  4. Gooi bekertjes weg in de aangewezen afvalzone
    Bij veel verzorgingsposten staan afvalbakken of zijn speciale zones ingericht waar lopers hun lege bekertjes kunnen weggooien. Probeer je bekertje daar kwijt te raken zonder andere lopers te hinderen. Ben je niet in de buurt van een afvalzone? Houd je lege verpakking dan even in je hand tot je een afvalbak tegenkomt. Door het afval te verzamelen op deze plekken, is het voor de organisatie na afloop makkelijker om het parcours weer afvalvrij te maken. 
     
  5. Neem je verantwoordelijkheid
    Verwacht niet dat de organisatie al het afval vanzelf opruimt. Vrijwilligers zetten zich in om de wedstrijd soepel te laten verlopen en het parcours schoon te houden. Door zelf verantwoordelijkheid te nemen voor je afval, help je mee aan een schonere wedstrijdomgeving. Hoe minder afval er achterblijft, hoe minder opruimwerk er nodig is.