De rand van het land

Genietigheid

Als je maar lang genoeg loopt, komt het gevoel vanzelf. En hoe langer de afstand, hoe ruiger de natuur, of hoe slechter het weer, des te heftiger het gevoel. Het begint met nietigheid. Ten opzichte van de natuur, en – ultratrails gaan immer zelden zoals gepland – ten opzichte van wat je lichaam wél maar vooral níet blijkt te kunnen. Maar dan neemt je hart het over. Balen van tegenslagen verandert in dankbaarheid voor wat je wel kan. Angst voor het parcours, de afstand of het onweer verandert in respect en bewondering. Je gaat genieten van de omgeving, de natuur, je prestatie, zelfs je pijn. Het gevoel van nietigheid, maar tegelijkertijd daarboven staan. Er de baas over zijn. En er intens van genieten. Dat gevoel gaf ik een naam: Genietigheid. 

Het tegeltje ‘Life happens outside your comfort zone’ gooide ik in de prullenbak. Real life happens inside your comfort zone. Ja, af en toe loop je dat comfortabele leventje uit. Niet ‘omdat het daar gebeurt’, maar om de lessen die je er leert. En om wat je er vindt en dan mee terugneemt in je dagelijks leven. Zoals Genietigheid. En omdat één woord op een tegeltje zo saai is, maak ik er vrij naar schrijver H.G. Wells (‘Wanneer een man zijn nietigheid beseft, kan zijn grootheid verschijnen.’) het volgende van: Ontdek Genietigheid, en besef hoe groots je bent.

Comfortabele stilte

Het was een bijzonder gezelschap. Loopvrienden en (voor mij) onbekenden. Van alle leeftijden en achtergronden, uit het hele land. Onze overeenkomst? We hielden allemaal van een flink stuk lopen. Dus daar liepen we, 67 kilometer op een eindeloze dijk in Noord-Groningen. Links de Waddenzee, rechts Het Hogeland. We praatten honderduit. Over koetjes en kalfjes, en de vele schapen die we zagen. Over een graanveld dat door de wind magisch ging dansen. Over onze prestaties, maar ook over onze lichamelijke gebreken. Over emotionele incontinentie die zowel bij ouder worden als bij langer hardlopen toeneemt. Over de bijzondere natuur die we links en rechts zagen. Over wadlopen. Over hardlopen. Over muziek, vooral die van Ede Staal. Over dood, en over leven. Over… over… over… Ineens was het praten over. Overleven, dat was het enige wat nog telde. Het enige wat je nog hoorde was onze ademhaling en onze voetstappen op de dijk. Zowel de ademhaling als de voetstappen in hetzelfde ritme, alsof we daar als één liepen. Het eindeloze praten was leuk en gezellig, maar toen we samen stil waren ontstond het echt: de band van de langeafstandsloper. Zelden heeft stilte zo comfortabel gevoeld.

Dodendraad

‘Eerst was er de Eerste Wereldoorlog. Nederland was onafhankelijk en deed niet mee. Toen kwam het interbellum, daarna de Tweede Wereldoorlog. Bij WO II gaan we de komende tijd uitgebreid stilstaan.’ Aldus mijn geschiedenisleraar begin jaren 80. Hardlopend op De Rand van het Land heb ik veel aan die lessen gedacht. En dan vooral aan dat wat niet behandeld werd. WO I. De Grote Oorlog. Op de Belgische grens leerde ik over de gruwelijkheden. En vroeg ik me af waarom wij eigenlijk niet meededen. Wat hadden wij de Duitsers beloofd dat ze ons onafhankelijk lieten zijn? Op de Belgische grens trof ik ook restanten aan van de Dodendraad.Een hekwerk van dodelijke stroomdraden die de Duitsers over de gehele grens hadden gespannen om ervoor te zorgen dat de Belgenniet het onafhankelijke Nederland invluchtten. Wat dachten wij Nederlanders? ‘Die Dodendraad is wellicht gruwelijk, maar het houdt wel de Belgen én de oorlog uit ons land?’ Gedurende mijn rondje Nederland verloor de Nederlandse grens met haar verlaten wachthuisjes en verdwenen slagbomen langzaamaan haar onschuld. Eerst alleen in mijn hoofd, later ook in werkelijkheid. In de politiek en het land klonk steeds luider: gooi onze grenzen dicht! De geschiedenis herhaalt zich. Maar we hebben er weinig van geleerd.

Tekst: Anton-Jan Thijssen