Gezondheid

Elk seizoen kent zo zijn charmes. Wie geniet nu niet van een looptraining op een winterse dag onder een strakblauwe hemel bij een heerlijk zonnetje. Maar veel vaker is het in deze tijd van het jaar nat en winderig, glad zelfs, en koud en donker. En dat, terwijl juist nu veel mensen de hardloopschoenen (weer) aantrekken na het maken van goede voornemens.

In dit artikel over hardlopen in de kou bespreekt sportarts en medisch hardloopexpert Mirjam Steunebrink de belangrijke gevaren.  

Onderkoeling

Het lichaam probeert continu de kerntemperatuur van 37 graden Celsius te handhaven. Dit doet het middels twee mechanismen. Vaten in armen en benen knijpen samen, waardoor het warmteverlies zal afnemen. Ook komt extra warmte vrij door te rillen. Wanneer deze verdedigingsmechanismen niet toereikend zijn, kan onderkoeling ontstaan. Dit kan variëren van lichte onderkoeling met o.a. verwardheid, tot zeer ernstige onderkoeling met bewusteloosheid en zelfs hartstilstand aan toe. Levensbedreigend dus!

Lokale problemen

De combinatie van kou en vocht kan voor huidproblemen zorgen. Een rechtstreekse blootstelling aan kou kan na enige tijd leiden tot een pijnlijke, gevoelige huid. Bij het opwarmen is er sprake van een rode zwelling met een brandend gevoel, die enkele uren kan aanhouden. Oftewel wintervoeten en winterhanden (alhoewel deze huidverwondingen overal kunnen ontstaan). Dit gaat vanzelf weer over, maar hinderlijk en vooral pijnlijk is het doorgaans wel! De preventie bestaat uit het zorgen voor droge, warme en waterdichte kleding. Met name goede handschoenen kunnen veel leed voorkomen.

Lokale bevriezing kan optreden vanaf een gevoelstemperatuur van onder de vijftien graden. Dit kan zowel langzaam als acuut optreden. Hierdoor ontstaat een pijnlijk, en daarna doof gevoel. Als het getroffen lichaamsdeel weer opwarmt, is er vaak sprake van een hevige, brandende pijn en toegenomen gevoeligheid voor aanraking en kou. Behandeling van dit soort letsels vindt plaats in het ziekenhuis.

Luchtwegen

Koude, droge lucht kan de longen irriteren en een vorm van inspanningsastma veroorzaken. Soms zijn dan medicijnen nodig.

Meer weten over hoe om te gaan met koud weer. In het volgende artikel geeft expert Mirjam Steunebrink 7 waardevolle tips tegen hardlopen in de kou.

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij Martini Sportmedisch Centrum in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.