Gezondheid

Ken je dat: een intens tevreden en soms zelfs high gevoel tijdens of na het hardlopen? Waar komt dat gevoel vandaan? Het heeft voor een belangrijk deel te maken met de productie van endorfine, de zogenaamde gelukshormonen. Sportarts Mirjam Steunebrink legt de werking van endorfine uit en onthult vijf belangrijke effecten hiervan.

Endorfine is de stof die verantwoordelijk is voor een gelukkig gevoel na een lichamelijke activiteit. Deze geluks-molecule werd in 1975 ontdekt en werkt als opiaten. Een natuurlijke drugs die een gevoel van welzijn en euforie geeft en zorgt voor een gevoel van sereniteit en kracht. De gelukshormonen worden aangemaakt en vrijgegeven door de hersenen, door de hypothalamus en de hypofyse om precies te zijn. De stof ontstaat tijdens het sporten maar ook nog vele uren daarna. Vervolgens verspreiden deze zich in het centrale zenuwstelsel, door de bloedbaan en in de weefsels en komen zo overal in het lichaam terecht.

Hoeveel endorfine?

Hoeveel endorfine je hersenen aanmaken, hangt van allerlei factoren af. Zoals het type sport dat je doet, de duur van de inspanning maar ook de intensiteit van de inspanning. Om een optimale hoeveelheid endorfine vrij te maken is uit onderzoek gebleken dat je minstens 30 à 45 minuten op een comfortabel duurtempo moet inspannen. Dit is het tempo waarbij je nog kunt praten. Hierbij kun je tot wel 5 keer meer endorfine produceren dan in rust. Dus wanneer je uitgeblust op de bank neerploft omdat je toch écht te moe bent om te trainen. Dan is vanaf nu bovenstaande wetenschap al voldoende om wel te gaan toch?

Vijf belangrijke effecten van endorfine

1. Endorfine heeft een antalgische werking en hierdoor verhoogt de pijndrempel. Dit effect houdt wel tot 4 uur na het sporten aan. Hierdoor voel je spierpijn en andere klachtjes minder en hou je het hardlopen langer vol. Dit heeft als nadelig effect dat je ook alarmerende signalen zoals blessures minder goed ervaart. Wees dus kritisch op wat je voor en vooral ruime tijd na het lopen voelt.

2. Door het effect van endorfine op hart en luchtwegen raak je minder snel buiten adem en kun je langer een intensievere inspanning vasthouden.

3. Endorfine werkt angst-remmend en vermindert daarmee negatieve emoties en gevoelens. Dit zorgt weer voor stressreductie. Om dit te bereiken moet je wel minstens 20 minuten trainen op 70% van je maximale hartslag.

4. Endorfine werkt bewezen antidepressief, het is een natuurlijk middel om je stemming te verbeteren.

5. Endorfine versterkt het immuunsysteem en is dus goed voor je weerstand.

Liefde, lachen en chocolade

Behalve door intensief bewegen, kun je ook op andere manieren aan je dagelijkse portie endorfine komen. Bijvoorbeeld door aardig te zijn voor iemand anders. Of door een yoga of meditatie sessie in te lassen. Ook  lachen is een tovermiddel voor verhoging van het endorfine niveau. Houd je van kruidig eten, dan zit je ook goed. Pittige bestanddelen in hete pepers en soortgelijke voedingsmiddelen zorgen voor activatie van de pijnreceptoren in de mond, waarop endorfine vrijkomt. En ook donkere chocolade geeft het endorfineniveau een boost. Dit komt door de flavonoïden die in het cacaopoeder en de donkere chocolade zitten. Ga dan wel voor de producten die minstens 70% cacao bevatten.

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij Martini Sportmedisch Centrum in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.