Gezondheid

Vandaag is het de Internationale dag van Geluk. Daarbij denken wij hardlopers natuurlijk gelijk aan dopamine, of te wel het 'gelukshormoon'. Maar hoe zit dat dan precies? Wat is dopamine nu eigenlijk en wat doet het met je? Sportarts en medisch expert van hardlopen.nl Mirjam Steunebrink praat ons bij.

De werking van dopamine

Dopamine is een stof wat alleen in de hersenen aangemaakt wordt. Het is eigenlijk een neurotransmitter, een stofje dat zorgt voor communicatie tussen verschillende zenuwcellen. Dopamine speelt een hele grote rol in het beloningssysteem in de hersenen. Wanneer je hersenen een bepaalde hoeveelheid dopamine aanmaken, ervaar je een heerlijk gevoel van blijdschap en genot. De beloning na een bepaalde lichamelijke inspanning of na het eten van bepaald voedsel. Dit zorgt er ook voor dat dopamine een belangrijke rol speelt in het vormen en in stand houden van een verslaving. Het zorgt voor dat heerlijke euforische gevoel waardoor je lichaam een seintje krijgt om hetzelfde nog een keer te doen, waardoor het dopamine niveau opnieuw kan gaan stijgen.

Vermoeidheid en dopamine

Op het moment dat je moe wordt, daalt het dopamine niveau sterk ik je hersenen. Dit zorgt ervoor dat het lastiger wordt om keuzes te maken. Je gaat makkelijker fouten maken en komt minder snel in actie om problemen op te lossen omdat er geen 'beloning' tegenover staat. En het feit dat je fouten maakt, kan je ook veel minder schelen, waardoor je minder geneigd bent een oplossing te zoeken voor de vermoeidheid. Wat leidt tot nóg meer vermoeidheid en nóg minder dopamine-aanmaak. Een vicieuze cirkel dus, waar je niet zomaar uitkomt als je zelf geen actie onderneemt!

Het feit dat je moe bent is dus alarmcode oranje van je lichaam. Een duidelijk signaal die aangeeft dat je rust moet nemen!

Dopamine en 'voorgevoel'

Soms heb je wel een een soort 'voorgevoel' over een bepaalde situatie waarop je een beslissing neemt. Dit voorgevoel is gebaseerd op ervaringen in het verleden. Wanneer je een tekort hebt aan dopamine, lukt het je veel minder goed om deze ervaringen toe te passen op nieuwe beslissingen.

Libido en dopamine

Indirect is je zin in seks, of te wel, je libido, óók afhankelijk van dopamine. Je seksuele drive wordt met name gestuurd door het hormoon testosteron. De aanmaak van dit hormoon is op zijn beurt weer afhankelijk van de hoeveelheid prolactine is je lijf. En de prolactine aanmaak wordt beïnvloed door...juist, de aanwezigheid van dopamine in de hypothalamus!

Je dopamine niveau verhogen

Het moge duidelijk zijn dat het essentieel is voor je gezondheid om te zorgen voor een voldoende hoog dopamine - level in je brein. Gelukkig zijn er, naast medicatie en verslavingen, nog andere manier om je dopamine niveau te verhogen:

* lichaamsbeweging: iedere dag minstens een half uur gematigd-intensief bewegen, het liefst in de buitenlucht, doet wonderen voor je dopamine level. Hardlopen is dus een ideale manier om aan je dagelijkse dopamine shot te komen!

* mediteren: ook regelmatig mediteren zorgt voor een toename van dopamine

* wissel-douche: het blijkt dat afwisselend met warm- en koud- water douchen je dopamine niveau aanzienlijk verhoogd

* voeding: er zijn diverse voedingsmiddelen die de aanmaak van dopamine stimuleren. Denk dan aan bananen, aardbeien, appelen, amandelen, vette vis, donkere chocolade.

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij Martini Sportmedisch Centrum in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.