Gezondheid

Inspanningsgerelateerde kramp wordt in de sportgeneeskunde aangeduid als Exercise Associated Muscle Cramps (EAMC). Het is het spastisch, pijnlijk, onvrijwillig samentrekken van skeletspieren tijdens of gedurende het eerste uur na een inspanning. De intensiteit van deze kramp kan enorm verschillen: van een licht pijnlijke kramp waarmee je nog kunt doorlopen, tot totale blokkering van bijvoorbeeld een kuit of quadriceps of zelfs beide.

Mannen hebben vaker kramp dan vrouwen. Waarom dat zo is, is niet bekend, maar het zou kunnen komen doordat mannen vaak wat fanatieker zijn en dus vaker wat ‘dieper’ gaan. Verder is een krampverleden erg belangrijk voor de prognose. Ook speelt het aantal loopjaren een belangrijke rol.

Lange tijd werd gedacht dat kramp hoofdzakelijk wordt veroorzaakt door een verstoring van de elektrolytenbalans, met name door een gebrek aan zout, kalium en magnesium. Martin Schwellnus, een zeer bekende inspanningsfysioloog, heeft echter ontdekt dat kramp voornamelijk het resultaat is van een door vermoeidheid veroorzaakte, lokale verstoring van de neuromusculaire (spier-zenuw) controle. Hierdoor verloopt de normaal gesproken perfect gecoördineerde afwisseling van spiercontractie en spierontspanning niet meer adequaat. Het samentrekken van de spier neemt de overhand en kramp ontstaat.

Wat te doen tegen kramp

Bij kramp is in eerste instantie de enige remedie om de spier te strekken. Dit geeft onmiddellijk verlichting. De balans in de spier wordt hierbij hersteld zodat de spier weer kan ontspannen.

Bij vaker optreden van spierkrampen heeft het zin de desbetreffende spiergroep sterker te maken, zodat de spiervermoeidheid wordt uitgesteld. Bij bijvoorbeeld regelmatig kuitkrampen is het zinvol 2-3 x per week krachtoefeningen voor de kuitspieren te gaan doen. Ook gewenning aan de intensiteit van de loopbelasting door training helpt vaak krampklachten te verminderen.

Daarnaast kan het zinvol zijn toch eens het bloed te laten nakijken bij frequent optredende spierkrampen en kan suppletie van bv Calcium, Magnesium en/of Zink zinvol zijn. Overleg dit wel altijd eerst even met de sportarts bij jou in de buurt!

Augurkensap

Een leuk weetje is dat augurkensap soms zeer effectief kan zijn bij kramp. Dit betreft dan met name de kramp die wel ontstaat door uitdroging en dus verstoring van de electrolyten balans bij hardlopen in bijvoorbeeld zeer warme omstandigheden. Dit komt door het enorm hoge Natrium en Kalium gehalte van augurkensap. Bij je volgende wedstijd uit voorzorg dus een flesje van deze zure substantie bij de laatste verzorgpost afleveren?

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij SMA Noord in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.