Gezondheid

Hardlopen heeft veel effecten op ons lichaam. Niet alleen worden we fitter en verliezen we doorgaans gewicht, ook talrijke processen in ons lichaam veranderen en passen zich aan. Zo ook ons belangrijkste orgaan: het hart. Deze week praat sportarts en medisch expert van Hardlopen.nl Mirjam Steunebrink ons bij over de effecten van hardlopen op het hart.

Wat gebeurt er door inspanning met het hart?

De aanpassingen van het hart aan inspanning zijn opvallend. Er vindt een toename plaats van het aantal hartspiervezels. Ook het aantal bloedvaatjes en de doorbloeding van met name de linker hartkamer nemen aanzienlijk toe. Hierdoor kan het zogenaamde ‘sporthart’ ontstaan, waarbij met name de linker hartspierwand en de linker hartkamer vergroot zijn.

Wat is het nut van de aanpassingen van het hart aan inspanning?

Dit sporthart werkt veel efficiënter dan het hart van niet getrainde mensen en is dus eigenlijk een slimme aanpassing van het lichaam. Het hart is te vergelijken met een pomp en door deze aanpassingen kan het slagvolume bij inspanning (het volume dat per slag door het hart wordt rondgepompt) bij de sporter tot wel twee maal zo groot zijn als dat van een ongetraind persoon. De rusthartslag kan hierdoor ook tot wel twee keer lager zijn dan dat bij ongetrainde mensen, namelijk in de orde van 40 sl/min. De verschillen kunnen echter groot zijn tussen individuen!

Doordat dit sporthart bij inspanning veel meer bloed kan rondpompen, kan het zuurstoftransport naar de spieren veel groter zijn. Dit is een belangrijke bepalende factor voor oa de hardloopprestatie. Tijdens inspanning kan het aangepaste sporthart tot wel 40 liter/minuut bloed rondpompen! Dit is een factor 8 groter dan de normale 5 liter/minuut.

Om een sporthart te ontwikkelen is het wel van belang om intensief te trainen, of te wel, de hartslag moet significant verhogen (boven de 85% van de maximale hartslag) tijdens een deel van de training. Dit kan al binnen 6 weken zorgen voor een daling van de rusthartslag.

Is het hebben van een sporthart schadelijk?

Nee! Een sporthart is een normale aanpassing van het lichaam aan de eisen die eraan gesteld worden. Dit kan geen kwaad. Het hebben van een zeer lage rusthartslag past bij een sporthart en is niet zorgwekkend. Wanneer er echter klachten zijn van duizeligheid, vage vermoeidheid, hartkloppingen, pijn op de borst etc, is er wel reden tot zorg en is een bezoek aan de huisarts of verwijzing naar de sportarts voor verder onderzoek gerechtvaardigd.

Door Mirjam Steunebrink

Mirjam Steunebrink is sportarts bij Martini Sportmedisch Centrum in Groningen en Sportgeneeskunde Friesland en begeleidend arts tijdens juniorenkampioenschappen van de Atletiekunie. Mirjam is zelf een fervent hardloopster.